Gelişmiş ülkelerde gıda kanunlarında öngörülen temel ilkenin, tüketicinin sağlıklı ve nitelikli besinlerle yeterli ve dengeli beslenmesi, güvenli gıdanın üretilmesinin sağlanması ve besin satın alırken aldatılmasının önlenmesi olduğuna dikkat çeken uzmanlar, günlük, haftalık ve aylık satın alınacak besinleri sınıflandırmanın besin saklama ve besin değerini muhafaza etme yönünden önemli olduğunu belirtiyor.
Uzmanlar, un, bulgur, pirinç, makarna, nohut, mercimek, şeker gibi kuru besinlerin kapalı teneke; şişe veya kutularda satılan yemeklik margarin ve sıvı yağ, zeytin ve salçanın aylık olarak satın alınması, etin haftalık veya günlük alınabileceğini, ancak haftalık alınırsa buzlukta dondurarak veya kavurarak saklanması gerektiğini, ekmek veya sütün de günlük satın alınmasını ve eğer süt haftalık alınacaksa yoğurt yaparak buzdolabında saklanması gerektiğini hatırlatırken, Kırşehir Tarım İl Müdürlüğü de, bakliyat, salça ve pekmezin depo ve saklama koşulları uygunsa yıllık; meyve ve sebzenin haftalık, ekmek ve süt gibi gıdaların ise günlük olarak alınması gerektiğini bildiriyor.
Besinleri satın alırken dikkat edilecek hususlarla ilgili olarak Tarım İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, gıdaları satın alırken dikkat edilecek hususlar şöyle sıralanıyor:
"Pastörize şişe sütü, kapağı açılmamış, kapakta yapılış tarihi aynı gün.
"Dayanıklı süt kutuda yarık, çatlak olmayacak son kullanma tarihi geçmemiş ve ilgili yerlerden üretim izni alınmış olacak.
"Kapalı kutu ve ambalajlarda satılan her türlü besin maddesi ambalajın üzerinde imalatçının adı, adresi, üretim tarihi, son tüketim tarihi içindeki maddeler (yapımında kullanılan maddeler), seri numarası olmalı. En önemlisi ilgili bakanlıktan üretim izni almış olmalılar. Kısaca etiket bilgileri tam olmalıdır. Ayrıca yırtık, çatlak eziklik bombe olmamalıdır.
“Et üzerinde kontrol damgası olmalıdır.
"Hasadı iyi yapılmamış yaralı, bereli, ezilmiş, üzeri küf üremeye başlamış meyve satın alınma-malıdır ve mevsiminde bulunan sebzeler tercih edilmelidir.
"Un, bulgur, makarna: İmalatçısı belli olmayan paketler satın alınmamalıdır. Unun renginin beyaz veya sarımtırak beyaz olması, sarıya dönüşmüş olmaması, açılmamış olması, nahoş kokusunun olmaması, kurt, böcek ve yabancı maddelerden arı olmalı.
"Makarna: Rengi kehribar sarısı renginde ve parlak olmalı, rengi ve şekli bozulmamış, beyaz benekler bulunmamalı, şekilleri düzgün ve yabancı maddelerden arı olmalıdır. İyi bir makarna suda 20 dakika haşlandığında uzunlamasına çatlamamalı, birbirine yapışmamalı ve pişme suyunu bulandırmamalıdır.
"Bulgur: Yeterince kurumuş, taneleri düzgün ve hemen hemen aynı büyüklükte olmalı, yabancı madde ihtiva etmemeli, rengi tabi renginde olmalıdır.
"Nişasta: Hangi üründen yapıldığı etiketinde gösterilmelidir. Tadı ve görünüşü hoşa giden durumda olmalı, yabancı maddeler bulunmamalıdır.
"Pirinç: Kullanış amacına göre satın alınmalıdır. Pilavlık için daha pahalı olan, uzun taneli olanlar, dolmalık ve çorbalık için ucuz olan taneli, hatta kırık olan pirinçler alınabilir.
"Bitkisel sıvı yağları kullanış amacına göre alınmalı. Yemekler için ayçiçeği yağı, salata için zeytinyağı gibi. Bitkisel yağları alırken berrak, tortusuz, kendine özgü renkte ve kokuda olmasına ve imalat tarihine dikkat edilmeli.
“Konserve alırken kapağın bombe yapmamış olması, kutu şeklinin ve görünüşünün normal olması, imal tarihi ve son kullanma tarihi belli olmalıdır. Ayrıca kutu açıldığında kendine has koku ve görünüşte olmalıdır. Kapağı açıldıktan sonra kısa sürede tüketilmelidir."
ÖTE YANDAN Tarım İl Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada ayrıca, gıdaları muhafaza ederken ve tüketirken dikkat edilecek püf noktalarına ilişkin de bilgiler verildi.
Kızartma yağlarının fazla kullanılması durumunda kanserojen etmenlerin ortaya çıkabileceği ve bunun da sağlığımızı tehlikeye sokacağı hatırlatılarak, kızartma yağlarının en fazla 3 defa kullanılmasının önerildiği açıklamada, baklagillerin toplu olarak alınması nedeniyle uzun sure saklanacağından mutlaka cam fanus veya kavanozların içerisinde kuru serin ve karanlık bir ortamda saklanması önerildi.
Yemeklerin paslanmaz çelik, teflon, bakır, düdüklü tencereler ile toprak çömleklerde ve ateşe dayanıklı tencerelerde pişirilmesine dikkat edilmesi gerektiğinin hatırlatıldığı açıklamada, pişmiş yemeklerin 60°C üzerinde sıcak ve de 10°C altında soğuk ortamlarda depolanması tavsiye edildi.
Açıklamada ayrıca, baharatların eğer marketlerden ya da aktarlardan alınacaksa mutlaka ürünün kendi ambalajında olmasına dikkat edilmesi ve mutlaka Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın vermiş olduğu üretim izin sertifikalarına ve son kullanma tarihlerine bakılması önerilerek, üretim izni olmayan baharatların afla toksin oranının oldukça yüksek olması nedeniyle dökme baharatların (açıkta satılan) mümkünse alınmaması gerektiği belirtildi.